Lĩnh vực P1
Luật Thương mại điện tử 122/2025/QH15
Luật thương mại điện tử mới nhất, hiệu lực từ 01/7/2026: công bố thông tin trên nền tảng, thông báo và đăng ký, livestream và tiếp thị liên kết, yếu tố nước ngoài, chứng thực hợp đồng điện tử, xử lý vi phạm.
Trả lời nhanh: Luật Thương mại điện tử 122/2025/QH15 (thông qua 10/12/2025, hiệu lực 01/7/2026) là đạo luật riêng đầu tiên của Việt Nam về thương mại điện tử, gồm 7 chương, 41 điều. Luật chuyển khung quản lý từ "website/ứng dụng TMĐT" sang 4 loại nền tảng TMĐT, quy định nghĩa vụ theo từng vai trò (chủ quản nền tảng, người bán, người livestream, người tiếp thị liên kết), lần đầu luật hóa livestream bán hàng và tiếp thị liên kết, siết quản lý nền tảng nước ngoài bằng cơ chế ủy quyền + ký quỹ. Văn bản quy định chi tiết: Nghị định 248/2026/NĐ-CP.
1. Vị trí của Luật trong hệ thống pháp luật
Trước 01/7/2026, hoạt động TMĐT được điều chỉnh chủ yếu bởi Nghị định 52/2013/NĐ-CP (sửa đổi bởi NĐ 85/2021). Luật 122/2025 nâng toàn bộ khung này lên tầm luật, đồng thời kết nối với các đạo luật liền kề: Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (chủ quản nền tảng trung gian, mạng xã hội là "bên thứ ba trong việc cung cấp thông tin" — khoản 4 Điều 5), Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15, pháp luật thuế, quảng cáo, an ninh mạng, cạnh tranh (khoản 2 Điều 5).
Nguyên tắc giải quyết tranh chấp trong TMĐT: thương lượng, hòa giải, trọng tài thương mại, tòa án hoặc phương thức giải quyết tranh chấp khác (khoản 6 Điều 5).
2. Bốn loại nền tảng TMĐT — khái niệm trục của toàn bộ Luật (Điều 3)
| Loại | Định nghĩa ngắn | Nghĩa vụ hành chính |
|---|---|---|
| Kinh doanh trực tiếp | Tự bán hàng hóa/dịch vụ của chính mình | Thông báo với UBND cấp tỉnh nếu có chức năng đặt hàng trực tuyến (khoản 1 Điều 14) |
| Trung gian | Cho tổ chức, cá nhân khác đăng ký tài khoản để bán | Đăng ký với Bộ Công Thương; phải là pháp nhân (khoản 2 Điều 14) |
| Mạng xã hội hoạt động TMĐT | MXH có ít nhất một chức năng: liên lạc trực tuyến, đặt hàng trực tuyến, livestream bán hàng | Đăng ký; phải là pháp nhân |
| Tích hợp | Cho nền tảng TMĐT khác tích hợp trên chính nó | Đăng ký; phải là pháp nhân |
Xác định đúng loại nền tảng là câu hỏi đầu tiên trước mọi thủ tục — xác định sai dẫn tới nộp sai hồ sơ, sai cơ quan. Chi tiết trình tự từng thủ tục: xem lĩnh vực Thủ tục hành chính TMĐT.
3. Nghĩa vụ công bố thông tin và giao dịch (Điều 11–13)
Chủ quản nền tảng phải công bố đầy đủ, chính xác điều kiện hoạt động, điều kiện giao dịch chung (Điều 11); bảo đảm quy trình đặt hàng trực tuyến cho phép người mua rà soát, xác nhận trước khi giao kết (Điều 12); nền tảng tích hợp hệ thống thông tin tự động giao kết hợp đồng chịu quy định riêng tại Điều 13.
Điểm mới đáng chú ý tại Điều 15: nền tảng sử dụng thuật toán hạn chế hoặc ưu tiên hiển thị hàng hóa, dịch vụ phải công khai tiêu chí lựa chọn chính (điểm đ khoản 1) — lần đầu nghĩa vụ minh bạch thuật toán xuất hiện trong pháp luật TMĐT Việt Nam.
4. Nghĩa vụ theo từng vai trò (Điều 15–21)
- Chủ quản mọi nền tảng (Điều 15): công bố thông tin theo Điều 11; báo cáo trực tuyến định kỳ qua Hệ thống quản lý hoạt động TMĐT; kiểm tra, rà soát, gỡ bỏ và xử lý kịp thời hành vi kinh doanh vi phạm; thực hiện yêu cầu của cơ quan nhà nước trong giải quyết tranh chấp, điều tra, xử lý vi phạm.
- Theo loại nền tảng (Điều 16–20): mỗi loại chủ quản có một điều riêng — nền tảng trung gian chịu trách nhiệm nặng nhất về quản lý người bán, thông tin hàng hóa và dữ liệu giao dịch (Điều 17).
- Nền tảng số lớn (khoản 3 Điều 15): thêm nghĩa vụ báo cáo trực tuyến kết quả gỡ bỏ vi phạm qua Hệ thống quản lý hoạt động TMĐT.
- Người bán trên nền tảng (Điều 21): cung cấp thông tin định danh cho chủ quản, thông tin hàng hóa, dịch vụ trung thực, thực hiện nghĩa vụ theo pháp luật thuế.
5. Livestream bán hàng & tiếp thị liên kết — lần đầu được luật hóa (Điều 22–26)
Luật định danh và gán trách nhiệm cho từng vai trong chuỗi: chủ quản nền tảng có hoạt động livestream (Điều 22), người bán trong livestream (Điều 23), người livestream bán hàng (Điều 24), tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết (Điều 25) và người tiếp thị liên kết (Điều 26). Nghị định 248/2026 bổ sung yêu cầu nền tảng công khai quy chế livestream bán hàng và cơ chế định danh điện tử người livestream. Phân tích chuyên sâu cho creator và nhãn hàng: lĩnh vực Livestream, KOL & tiếp thị liên kết.
6. Nền tảng nước ngoài (Chương IV, Điều 27–32)
Nền tảng TMĐT nước ngoài có hoạt động TMĐT tại Việt Nam (Điều 27) phải: thực hiện đăng ký (Điều 28); ủy quyền cho đại diện tại Việt Nam — nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến bắt buộc ủy quyền cho pháp nhân, không được cá nhân (Điều 29–31); và ký quỹ tại ngân hàng thương mại tại Việt Nam hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam. Ký quỹ là công cụ bảo đảm thi hành: khi chủ quản không tự nguyện thi hành quyết định xử phạt hoặc bản án, Bộ Công Thương có thể yêu cầu ngân hàng trích tiền ký quỹ (Điều 39 NĐ 248/2026). Điều 32 quy định hoạt động đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực TMĐT.
7. Dịch vụ hỗ trợ TMĐT (Chương V, Điều 33–36)
Bốn nhóm dịch vụ hỗ trợ được gán trách nhiệm riêng: hạ tầng kỹ thuật (Điều 33), logistics (Điều 34), thanh toán và trung gian thanh toán (Điều 35), và dịch vụ chứng thực hợp đồng điện tử trong thương mại (Điều 36). Nhóm cuối thay đổi lớn nhất: từ chế độ đăng ký tại Bộ Công Thương chuyển sang cấp phép tại UBND cấp tỉnh theo NĐ 248/2026; tổ chức đã đăng ký theo quy định cũ được hoạt động đến hết 30/6/2027.
8. Công nghệ quản lý và xử lý vi phạm (Chương VI, Điều 37–39)
Hệ thống quản lý hoạt động TMĐT kết nối Cổng dịch vụ công quốc gia (Điều 37) là nơi thực hiện toàn bộ thủ tục thông báo/đăng ký và công khai danh sách nền tảng đã xác nhận; cơ sở dữ liệu về TMĐT (Điều 38); xử lý vi phạm trong TMĐT (Điều 39).
9. Hiệu lực và chuyển tiếp — mốc 30/6/2027
Luật có hiệu lực từ 01/7/2026 (Điều 40). Theo Điều 41: website/ứng dụng TMĐT và tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực hợp đồng điện tử đã được xác nhận thông báo, đăng ký trước ngày này được tiếp tục hoạt động theo nội dung đã xác nhận đến hết 30/6/2027. Hướng dẫn từng bước cho 12 tháng chuyển tiếp: Lộ trình chuyển tiếp theo Điều 41.
Đọc tiếp theo nhu cầu
- Cần làm thủ tục ngay: Đăng ký nền tảng TMĐT · Bảng chuyển đổi 15 thủ tục cũ → mới
- Làm nội dung, bán hàng qua livestream: Livestream, KOL & tiếp thị liên kết
- Website đang hoạt động từ trước 01/7/2026: Lộ trình chuyển tiếp đến 30/6/2027
Bài viết trong lĩnh vực này
- 4 loại nền tảng thương mại điện tử theo Điều 3 Luật 122/2025: bạn thuộc loại nào, phải thông báo hay đăng ký?Phân biệt nền tảng TMĐT kinh doanh trực tiếp, trung gian, mạng xã hội hoạt động TMĐT và nền tảng tích hợp theo Luật 122/2025/QH15 — kèm cây quyết định xác định nghĩa vụ thông báo hay đăng ký và các trường hợp lai thường gặp.
- Điều 11–13 Luật TMĐT 122/2025: nền tảng phải công khai gì, quy trình đặt hàng trực tuyến phải có gì?Phân tích nghĩa vụ công khai điều kiện hoạt động và điều kiện giao dịch theo Điều 11, cơ chế đặt hàng trực tuyến theo Điều 12 và giao kết hợp đồng tự động theo Điều 13 Luật 122/2025/QH15 — kèm checklist rà soát website trước 30/6/2027.

Tác giả
Nguyễn Tấn Phong
- Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM)
- Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật, Hiệp hội TMĐT Việt Nam
- Luật gia · Phó Viện trưởng Viện Khoa học Pháp lý Trọng tài
- Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Thương mại TP. Hồ Chí Minh (TRACENT)
- Giảng viên cao cấp